Dressage Naturally


De klassieke rijkunst gecombineerd met de moderne principes van natural horsemanship, dat is de specialiteit van de Amerikaanse dressuuramazone en -instructrice Karen Rohlf. De succesvolle auteur van het boek 'Dressage Naturally' komt regelmatig naar Europa. Kim interviewde haar bij de eerste clinic die ze gaf in Oostburg (NL) en maakte er tevens een reportage over voor Hippo TV.

Karen Rohlf zat als wedstrijdruiter vier maal in het Young Riders team van de Verenigde Staten en trainde verschillende paarden tot Grand Prix-niveau. Ook coachte ze studenten tot in de hoogste dressuurregionen en behaalde ze de USEF kwalificatie van 'r' jurylid. Toen ze al meer dan vijfentwintig jaar professioneel met dressuur bezig was, ontmoette ze Pat Parelli. Totaal onder de indruk, besloot ze zich te verdiepen in het gelijknamige Parelli Natural Horsemanship programma. Die maandenlange opleiding bij Linda en Pat Parelli veranderde niet alleen haar hele kijk op dressuur en paarden in het algemeen; het zorgde er ook voor dat haar prioriteiten compleet wijzigden... Om uiteindelijk toch weer bij haar eerste passie, de dressuur, te belanden. "Vroeger zag ik mezelf als een dressuuramazone: door het aanleren van bepaalde technieken kon ik met mijn paard communiceren, met als groot doel het ideaalbeeld van totale harmonie van ruiter en paard, dat me uiteindelijk gelukkig zou maken. Dus het idee dat ik er misschien zou in slagen, op het einde van een lange trainingsperiode, bijvoorbeeld de perfecte halve ophoudingen uit te voeren, of de ideale zelfhouding te ontwikkelen en dàn tevreden zou zijn. Maar nu beschouw ik mezelf als iemand die tevreden is met zijn paard, we zijn partners en zijn in harmonie. En juist omdat we in harmonie zijn, kunnen we veel beter communiceren via de technieken die we nodig hebben om aan dressuur te doen. Dus een verschuiving van dressuur rijden als grootste prioriteit en 'later' misschien tevreden zijn, naar nu tot een goed partnership komen met mijn paard, en een deel van onze tijd samen spenderen aan dressuur. Eigenlijk is het interessant, de cirkel is nu pas rond. Want ik was op zich heel gelukkig in mijn professionele dressuurcarrière en had niet het gevoel dat ik iets miste; ik had zelf een uitstekende trainer (Anne Gribbons van Knoll Dressage nvdr). Toen ik dacht eens een zijsprongetje te maken door iets leuks als Natural Horsemanship te beginnen bestuderen, kwam ik daarin uiteindelijk bepaalde zaken tegen die volgens mij echt de kern van de 'klassieke' rijkunst en hogeschool dressuur zijn. Dus ik heb het gevoel dat ik nu veel méér de objectieven van dressuur bereik, precies door de combinatie van mijn dressuurkennis en Natural Horsemanship."

Karen Rohlfs unieke kijk op dressuur
Staat 'NH' dan niet veraf van dressuur? "Absoluut niet, voor mijn gevoel is het echt de basis van alles. Volgens mij deden alle grote meesters in de rijkunst - in eender welke discipline - datgene wat nu beschreven is als Natural Horsemanship, het staat er zeker niet los van. Pat Parelli keek wereldwijd om zich heen, en vroeg zich af wat succesvolle paardenmensen precies doen. Wat doen ze dat zo goed werkt? Dat heeft hij nu omschreven, noemde het natural horsemanship en startte het Parelli Natural Horsemanship programma op om zijn kennis aan anderen te kunnen doorgeven. Maar voor mij is het zeker niets aparts. Het is een manier om het denken en voelen van paarden te begrijpen, en dressuur is een uitstekende bron van kennis om te leren over het lichaam van het paard, de biomechanica."
In Karen Rohlfs trainingsfilosofie, 'Dressage Naturally' genaamd, wordt er even veel belang gehecht aan de mentale en emotionele als aan de fysieke aspecten van het paard. Hoewel de oude meesters dat eeuwen geleden al begrepen hadden, zijn de huidige tendensen helaas toch anders. Het cliché wil immers dat de gemiddelde hedendaagse dressuurruiter het paard vooral bekijkt als atleet: de dressuuroefeningen maken het paard soepel en sterker, er wordt voornamelijk gewerkt aan het fysieke. Wie bezig is met Natural Horsemanship heeft daarentegen meestal een heel andere focus: veel aandacht voor de psychologie en motivatie van het paard, en minder voor lichamelijke aspecten zoals gymnastisering en conditieopbouw. Maar volgens Karen Rohlf zijn de twee dus een perfecte aanvulling van elkaar: "Vele mensen hebben het beeld van de dressuurruiter enerzijds en de 'natural horseman' anderzijds, alsof ze met de rug tegen elkaar staan en elk een andere kant opkijken. Juist integendeel, ik zie het alsof ze allebei naar het paard kijken, maar vanuit een andere invalshoek. Dat is de reden dat we onze kennis moeten delen, het beste halen uit de beide werelden, en dat soort paardenmensen worden waar onze paarden naar verlangen. Mijn prioriteit is om een excellent 'paardenmens' te worden, maar dan één die ook nog uitstekend is in dressuur rijden! De fysieke, mentale en emotionele aspecten van het paard hangen allemaal samen, je kan niet het ene ontwikkelen zonder rekening te houden met de andere. De combinatie van de kennis van dressuur met NH zorgt voor paarden die niet alleen super atleten zijn, maar ook gewillige partners. Bij Dressage Naturally telt de mening van het paard evenveel of misschien zelfs een beetje meer dan de onze. Zo moeten we het altijd bekijken, vanuit het perspectief van het paard, zodat we hen geen dressuur opleggen, maar samen met en vóór hen aan dressuur doen."

Een goede basis
In haar lange loopbaan ontdekte Karen dat de problemen waar de dressuurruiter tegenaan kan lopen, dikwijls terug te voeren zijn tot communicatieproblemen, problemen in de relatie met het paard. "Als ik terugblik op de periode dat ik enkel dressuurruiters coachte, ging het toen eigenlijk maar gedeeltelijk om dressuurproblemen en veel meer over samenwerking, motivatie, angst en dergelijke. Het blijft voor mij de bevestiging dat als je een goed partnerschap hebt met je paard, je eigenlijk veel eerder in staat zal zijn om in dressuur, of in eender welke andere discipline te presteren. Wat we in de basis van het Parelli Natural Horsemanship programma aanleren, zijn zaken zoals leren geduld hebben, dingen vanuit je paard zijn standpunt bekijken, een onafhankelijke zit hebben, rijden zonder teugels en bovenal, de emoties van je paard herkennen. Voor een ruiter die van dit standpunt vertrekt, is het gemakkelijker om daarbovenop meer gesofisticeerde, gymnastiserende oefeningen te doen. Want zo iemand heeft het moeilijkste horsemanship gedeelte al achter de rug, namelijk hoe te communiceren, hoe een partner te worden met het paard, hoe emotioneel fit en mentaal duidelijk te zijn. Momenteel geef ik vooral les aan Parelli-studenten omdat die echt hongerig zijn naar kennis over biomechanica en dressuurtraining. En sinds ik op die studenten focus, heb ik het gevoel dat ik eigenlijk veel méér tijd spendeer aan pure dressuurtraining dan toen ik nog les gaf aan klassieke dressuurruiters!"

Enkele basisprincipes van Dressage Naturally zijn onder meer:
- Balans voelt goed.
- Paarden en mensen gaan op een natuurlijke manier op zoek naar harmonie, als ze de kans krijgen.
- De basis van dressuur is er voor het paard, anders heeft het geen zin... zie het vanuit het perspectief van het paard.
- Mentale, emotionele en fysieke ontwikkeling zijn evenwaardig op de weg naar ons doel.
- Dressuur kan maar zo goed zijn als de combinatie van partnership, biomechanica, communicatie en rijkunst.
- Alles komt voort uit en gaat terug naar ontspanning.
- De kwaliteit van de dressuur kan men vinden in de dynamiek tussen ontspanning, energie en balans.
- Vergeet het paard zijn natuurlijke motivaties niet.
- Precisie en spel in balans.

Dat Karen Rohlf ongelooflijke capaciteiten heeft om het beste in elk paard naar boven te halen, ziet men meteen bij een eerste blik op haar website www.dressagenaturally.net. Talloze videofilmpjes zijn al de wereld rond geweest van die elegante amazone met haar twee spierwitte expressieve schimmels, die zonder bit of zelfs helemaal zonder hoofdstel en zadel de meest natuurlijke verzameling tonen, tot zelfs passage en piaffe toe. Appuyementen, vliegende galopwissels en pirouettes gebeuren vloeiend en speels, in complete harmonie, of Karen nu rijdt of naast haar paard loopt.
Maar Karens talenten liggen zeker ook in het lesgeven. Het lijkt alsof ze haar positieve energie moeiteloos overbrengt op haar studenten - mensen en paarden - en tijdens clinics worden ook de toeschouwers zonder paard actief bij de les betrokken. Ze zegt zelf dat ze ervan houdt problemen op te lossen en nog steeds blij is als ze erin slaagt voor de ontbrekende schakel in de communicatie tussen ruiter en paard te kunnen zorgen. Harmonie is zowat het sleutelwoord bij de 'Dressage Naturally' cursussen... en is dat bij de FEI, met de ontwikkeling van het paard als 'happy athlete' door een harmonieuze opleiding als doelstelling, niet net hetzelfde? Voor wie dressuur eens op een andere manier wil beleven, niet te missen.